Słownik ten nie pozwoli Ci się zagubić w terminologii finansowej używanej na naszej stronie.
- a conto - na poczet
- Aktywa OFE - Suma wpłacanych do funduszu składek, które są przez niego inwestowane.
- Alokacja składki - Pomniejszona o prowizję OFE, część składki, która jest inwestowana przez fundusz emerytalny.
- Aneks - Pisemna modyfikacja ustaleń zawartej wcześniej umowy.
- Asygnata - Dokument zawierający pisemne stwierdzenie dokonania wpłaty lub wypłaty środków z kasy.
- Bank inwestycyjny - Rodzaj instytucji finansowej zajmującej się zarządzaniem finansami, obrotem papierami wartościowymi, doradztwem kapitałowym, kierowaniem aktywami powierzonymi i własnymi, a także decydująca o operacjach na rynku pieniężnym. Świadczy również usługi w zakresie zarządzania rynkiem.
- Bankowy Fundusz Gwarancyjny - Fundusz zobligowany do oddania klientom określonej sumy, jeśli bank, w którym ulokowali środki ogłosi upadłość. Banki lokują w nim środki stosownie do posiadanych przez siebie depozytów.
- Bilans - Zestawienie środków gospodarczych (aktywów) i źródeł ich pochodzenia (pasywów) na określony moment i w określonej formie.
- Business interruption - Asekuracja utraty zysku, jedna z metod ubezpieczenia finansowego związanego z przyszłymi przychodami podmiotów gospodarczych. Zasadniczym celem tej metody jest wypłacenie ubezpieczającemu rekompensaty oczekiwanych zysków, a także pokrycie kosztów stałych jakie poniesie on w trakcie odtwarzania zdolności produkcyjnych lub handlowych swojej firmy.
- CEPS - Suma zysku netto i amortyzacji przypadająca na jedną akcję.
- Członek OFE - Osoba ubezpieczona, która podpisała umowę z Otwartym Funduszem Emerytalnym.
- Czynne rozliczenia międzyokresowe - Koszty ponoszone przez jednostkę dotyczące przyszłych okresów. W bilansie wykazyane jako pozycja aktywów.
- Depozyt bankowy - Pieniądze wpłacone przez klienta do banku na czas sprecyzowany (depozyt terminowy) albo nieokreślony (depozyt a vista).
- Depozytariusz - Bank, któremu Otwarty Fundusz Emerytalny powierza swoje aktywa (powstałe ze składek członków funduszu) do przechowywania.
- Dow Jones - Indeks nowojorskiej giełdy zawierający notowania akcji trzydziestu najbardziej liczących się na rynku firm. W dużej mierze decyduje o koniunkturze nie tylko w USA, ale na całym świecie.
- Due dilligence - Badanie mające na celu wszechstronną ocenę aktywności podmiotu, który może zostać nabyty i dla przedstawienia jej w negocjacjach.
- Dyrektywy rachunkowości - Opracowywane odgórnie (przez komisję europejską) dyrektywy mające ujednolicić prowadzenie rachunkowości.
- Dywersyfikacja portfela - Narzucony na fundusz emerytalny przez ustawę obowiązek inwestowania w różne instrumenty finansowe w określonych limitach, w celu zmniejszenia ryzyka inwestycyjnego.
- EBIAT (Earnings Before Interest After Taxes) - Zysk przed odsetkami i po opodatkowaniu.
- EBIT (Earnings Before Interest and Taxes) - Zysk operacyjny przed odsetkami i opodatkowaniem.
- Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) - Świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej (jako pracownicy, przedsiębiorcy, rolnicy i in.) albo utraciły ją w znacznym stopniu oraz nie dysponują innymi źródłami dochodu gwarantującymi możliwość utrzymania się. Podstawową cechą świadczenia emerytalnego jest brak jego ekwiwalentności w stosunku do wartości składek z tytułu ubezpieczenia społecznego płaconych przez czas aktywności zawodowej.
- Emerytura pomostowa (zwana również pomostówką) - Świadczenie pieniężne przysługujące niektórym pracownikom wykonującym pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, spełniającym dodatkowo określone wymagania, ustające w momencie nabycia przez uprawnionego prawa do emerytury, osiągnięcia określonego wieku lub jego śmierci.
- Factoring - Zabezpieczenie bieżącego finansowania aktywności przedsiębiorstwa jak również oferowanie niestandardowych usług finansowych. Stosowane najczęściej w eksporcie. Do niestandardowych usług finansowych należy między innymi przejmowanie wierzytelności za opłatą
- Filar I - Obowiązkowy, powszechny, administrowany przez państwo (patrz Zakład Ubezpieczeń Społecznych).
- Filar II - Obowiązkowy, powszechny, kapitałowy, zarządzany przez prywatne podmioty (patrz Otwarty Fundusz Emerytalny).
- Filar III - Dodatkowy, dobrowolny, kapitałowy, zarządzany przez prywatne podmioty, na przykład: Pracowniczy Program Emerytalny (lub Indywidualne Konto Emerytalne - od września 2004 r.)
- FRD (Fundusz Rezerw Demograficznych) - Jest to odrębny fundusz, który gromadzi środki od ubezpieczonych, które mogą być wykorzystane nie wcześniej niż w roku 2009 r. Środki FRD mogą być przeznaczone wyłącznie na uzupełnienie niedoboru funduszu emerytalnego, który wynikałby z przyczyn demograficznych.
- Fundusz Gwarancyjny - Fundusz stanowiący zabezpieczenie w razie wystąpienia niedoboru w Otwartych Funduszy Emerytalnych, zasilany przez nie w postaci składki określonej procentowo od wartości aktywów netto funduszy.
- Fundusz inwestycyjny - Całość majątku powstałego z wpłat udziałowców w postaci obligacji, akcji, papierów wartościowych rynku pieniężnego, skryptów dłużnych, terminowych kontraktów finansowych, a nawet nieruchomości jest lokowana w papiery wartościowe w celu uzyskania zysku.
- Fundusz zbiorowy otwarty - Inwestycyjny podmiot gospodarczy, któremu inwestorzy powierzają pieniądze, fundusz zaś lokuje te środki w akcjach, obligacjach i pozostałych instrumentach finansowych. Zapewnia inwestorom fachowe zarządzanie ich wkładem i pobiera za to zazwyczaj jednoprocentową prowizję. Wszyscy udziałowcy są właścicielami funduszu.
- Fundusz zbiorowy zamknięty - Inwestycyjny podmiot gospodarczy, któremu inwestorzy powierzają pieniądze, fundusz zaś lokuje te środki w akcjach, obligacjach i pozostałych instrumentach finansowych. Właściciele stanowią trwałą grupę, udziałowcy funduszu nie są jego właścicielami.
- Fundusze specjalne - Zespół środków wyodrębnionych na sfinansowanie specjalnych zadań, jak na przykład: zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.
- FUS (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych) - Państwowy fundusz celowy, powołany w celu realizacji zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych. Dysponentem FUS jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
- GDP - Gross Domestic Product - Produkt Krajowy Brutto - PKB.
- Grupa kapitałowa - Grupa podmiotów gospodarczych, w której jeden z nich (najistotniejszy) pełni rolę decydenta.
- Gwarancja bankowa - Pisemna gwarancja banku, iż określona osoba fizyczna bądź prawna wypełni wymagania innego podmiotu. Gwarancja ta ma na celu uwiarygodnienie tej osoby. Bank poręcza jej działania swoim autorytetem lub majątkiem.
- Hamulec fiskalny - Określenie dotyczące systemu podatkowego. Charakteryzuje się on wysoką progresją podatkową, od danego poziomu dochodów odprowadzane są duże podatki, co powoduje powstrzymanie uzyskiwania zbyt dużych dochodów.
- Harmonizacja rachunkowości - Ujednolicenie norm rachunkowości w skali międzynarodowej.
- Holding finansowy - Sformułowanie odnoszące się do grupy instytucji finansowych parających się generalnie zarządzaniem portfelem inwestycyjnym.
- Imienny raport miesięczny - Zawiera informacje o osobie podlegającej ubezpieczeniom społecznym, przedkładane ZUS przez płatnika składek za dany miesiąc kalendarzowy.
- Indeksacja - System stosunków zarobków, cen bądź stóp procentowych do konkretnego wskaźnika ekonomicznego. Zmiana wartości tego wskaźnika jest przyczyną modyfikacji zarobków, ceny lub stopy procentowej.
- Indywidualne konto emerytalne w ZUS - Konto prowadzone dla każdego ubezpieczonego, które zawiera informacje o wpłaconych składkach na ubezpieczenie rentowe, emerytalne, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne.
- Instrument finansowy - Forma lokaty kapitału, wyróżnić można następujące instrumenty finansowe: papiery wartościowe, obca waluta, metale szlachetne, etc. Lokowanie pieniędzy w instrumenty finansowe ma na celu osiągnięcie dochodów.
- Inwestycje bezpośrednie - Lokata kapitału mająca na celu powstanie i zachowanie solidnych, bezpośrednich więzi ekonomicznych w określonym państwie.
- Inwestycje portfelowe - Wszystkie środki zainwestowane z oczekiwaniem zysku w papiery wartościowe, jednostki uczestnictwa w fundusze inwestowania i innego rodzaju instrumenty finansowe.
- Inwestycje rozpoczęte - Suma kosztów wynikających bezpośrednio z niezrealizowanych jeszcze procesów: budowy, montażu bądź oddania do użytkowania czy modyfikacji istniejącego środka trwałego.
- Jednostka powiernicza - Część wszystkich lokat uczestników funduszu będąca formą papieru wartościowego, jest tworzona przez fundusze powiernicze. Wartość jednostek powierniczych wzrasta gdy inwestowanie przez fundusz w pierwotne papiery wartościowe przynosi zyski.
- Jednostka rozrachunkowa - Forma zapisu wartości środków na rachunku w funduszu emerytalnym. Liczba jednostek rozrachunkowych, zapisywanych na koncie klienta, to wynik podzielenia kwoty, którą należy zapisać na rachunku, przez wartość jednostki w dniu przeliczenia. Bieżące wartości jednostek rozrachunkowych są publikowane między innymi w ogólnopolskich dziennikach.
- Joint-Venture - Metoda prowadzenia interesów ekonomicznych przez kontrahentów różnych państw dochodząca do skutku w różnych formach prawnych.
- Kapitał początkowy OFE - Wyliczany dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 roku, którzy przed dniem wejścia w życie reformy emerytalnej (1 stycznia 1999) opłacali składki na ubezpieczenie społeczne. Ubezpieczony będzie miał policzoną wartość emerytury, jaką dostałby, gdyby w momencie wprowadzenia reformy dysponował nabytymi w pełni uprawnieniami emerytalnymi.
- KNUiFE (Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych) - Organ administracji rządowej, komisja przejęła zadania zlikwidowanych: Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi. Zadaniem komisji jest ochrona interesów osoby ubezpieczonej i zapobieganie sytuacji, w której ubezpieczyciel nie będzie w stanie wypłacać ubezpieczonemu należnego świadczenia.
- KPWiG - Komisja Papierów Wartościowych i Giełd - Centralny organ administracji rządowej w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi oraz działalności podmiotów związanych z giełdą.
- Średnia ważona stopa zwrotu - Suma iloczynów stopy zwrotu każdego z otwartych funduszy i wskaźnika przeciętnego udziału w rynku danego otwartego funduszu. Wyliczona jest za ostatnie 36 miesięcy i podawana do publicznej wiadomości przez KNUIFE na koniec marca i września.
- Środki pieniężne - Banknoty i monety oraz rozrachunkowe jednostki pieniężne krajowe i zagraniczne, tak w gotówce, jak i na rachunkach bankowych lub w formie lokaty pieniężnej, czeki i weksle obce płatne w ciągu trzech miesięcy od daty ich wystawienia oraz metale szlachetne, jeżeli nie są zaliczane do rzeczowych składników majątku obrotowego.
- Środki trwałe - Rzeczowe składniki majątkowe o przewidywanym okresie używania dłuższym niż 1 rok i znacznej wartości początkowej.
- Majątek trwały - Składniki majątkowe o długotrwałym użytkowaniu oraz o znacznej wartości jednostkowej, które są wyłączone z obrotu na okres dłuższy niż rok.
- Międzynarodowy Fundusz Walutowy - Organizacja międzynarodowa, której głównymi celami są: utrzymanie stabilności walut, tworzenie warunków ułatwiających wymianę dóbr, usług i kapitału oraz wspieranie rozwoju gospodarczego.
- Minimalna wymagana stopa zwrotu - Jest najmniejszym akceptowanym zyskiem z inwestycji. Określana jest jako stopa zwrotu niższa o 50% od średniej ważonej stopy zwrotu wszystkich funduszy, lub o 4 pkt procentowe, w zależności od tego, która z tych wielkości jest niższa.
- Narodowy Fundusz Inwestycyjny (NFI) - Spółka powołana przez skarb państwa w ramach Programu Powszechnej Prywatyzacji, w skład której wchodzą akcje z sprywatyzowanych przedsiębiorstw państwowych.
- NIF (Indeks Narodowych Funduszy Inwestycyjnych) - Indeks cenowy obejmujący 14 akcji NFI otrzymanych z wymiany jednego powszechnego świadectwa udziałowego NFI.
- Notowania giełdowe - Zestawienie cen towarów giełdowych, które są rejestrowane i publikowane przez komisję giełdową.
- Obligacje - a) Papiery wartościowe zbywalne, uprawniające do dochodu, emitowane przez Skarb Państwa, podmioty gospodarcze posiadające osobowość prawną, gminy. b) Forma zasilania emitenta w kapitały obce nie dająca uprawnień ich właścicielom do wpływu na działania jednostki.
- Obroty - Miara aktywności gospodarczej jednostki w określonym czasie. Określają liczbę zawartych kontraktów w danej jednostce czasu.
- Odsetki - Kwota wyrażona w pieniądzu naliczana w danym okresie czasu według oprocentowania zawartego w umowie.
- OFE (Otwarty Fundusz Emerytalny) - Fundusz, do którego płynie część składki emerytalnej, jest zarządzany przez spółki akcyjne - Powszechne Towarzystwa Emerytalne. Przedmiotem działalności OFE jest gromadzenie środków pieniężnych i lokowanie ich, z przeznaczeniem na wypłatę członkom funduszu po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego. Każdy zatrudniony ma obowiązek wybrać tylko jeden fundusz emerytalny, do którego miesięcznie wpływać będzie 7,3% wynagrodzenia ubezpieczonego. Fundusz za zarządzanie składkami pobiera prowizję, środki w nim zgromadzone są dziedziczone.
- Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne - Przychody ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych tj. wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz pieniężna wartość świadczeń w naturze, bądź ich ekwiwalenty, a w szczególności wynagrodzenia zasadnicze wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop, a także świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
- Polisa ubezpieczeniowa na życie - Rodzaj umowy pomiędzy towarzystwem ubezpieczeniowym a osobą fizyczną. Firma gwarantuje w razie śmierci ubezpieczonego wypłatę kapitału jego spadkobiercom.
- PPE (Pracowniczy Program Emerytalny) - Uruchamiane dobrowolnie przez pracodawców programy oszczędnościowe, służące gromadzeniu środków na emerytury, działające w ramach III filara. Program taki, wprowadzany na zasadzie porozumienia pracowników z pracodawcą i z inicjatywy pracodawcy może utworzyć jeden lub kilka zakładów, jedna lub kilka branż, albo przedsiębiorstwa z jednej gminy czy dzielnicy.
- Prędkość pieniądza - Miara, w jakim stopniu pieniądz jest wykorzystywany w danym okresie. Do obliczenia prędkości pieniądza stosuje się iloraz PKB i ilości pieniądza, jest on miarą ożywienia gospodarczego.
- Prospekt informacyjny funduszu - Stanowi obowiązkowy dokument publikowany raz do roku, który zawiera statut oraz wszelkie informacje pozwalające ocenić ryzyko przystąpienia do funduszu lub dokonanie oceny jego działalności.
- PTE (Powszechne Towarzystwo Emerytalne) - Spółka akcyjna, której przedmiotem działalności jest tworzenie i zarządzanie funduszem emerytalnym i jego reprezentowanie wobec osób trzecich.
- Rada Polityki Pieniężnej - Organ Narodowego Banku Polskiego zajmujący się kształtowaniem polityki pieniężnej banku centralnego. Najważniejszym zadaniem rady jest ustalanie stóp procentowych oraz rezerw obowiązkowych. Rada Polityki Pieniężnej składa się z przewodniczącego i dziewięciu członków: trzech jej członków powołuje prezydent, po trzech wybiera Sejm i Senat. Przewodniczącym RPP jest zawsze prezes Narodowego Banku Polskiego, powoływany przez Sejm na wniosek prezydenta.
- RMUA - Raport miesięczny dla osoby ubezpieczonej, informacja o składkach na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, którą płatnik składek jest zobowiązany przekazywać ubezpieczonemu.
- Saldo - Jest to stan konta (początkowy, końcowy) wynikający z różnicy między obrotami liczonymi z obu stron konta.
- Statut OFE - Dokument określający cel, wymogi formalne i zasady funkcjonowania Otwartego Funduszu Emerytalnego.
- Stopa zastąpienia - Wyraża relację między wysokością wynagrodzenia otrzymywanego w okresie aktywności zawodowej a wysokością świadczenia emerytalnego.
- Stopa zwrotu funduszu - Wyrażony procentowo iloraz różnicy wartości jednostki rozrachunkowej w ostatnim dniu roboczym miesiąca kończącego kwartał i wartości tej jednostki w ostatnim dniu roboczym miesiąca przypadającego przed dwoma latami oraz wartości tej jednostki w ostatnim dniu roboczym miesiąca przypadającego przed dwoma latami.
- SWOT Analiza - Jedna z metod analizy przedsiębiorstwa bądź planowanego przedsięwzięcia polegający na wyodrębnieniu silnych i słabych stron działalności(szans i zagrożeń). Pomaga w ocenie atrakcyjności przedsięwzięcia z punktu widzenia czynników mających na nie wpływ.
- Ubezpieczony - Osoba fizyczna podlegająca co najmniej jednemu z ubezpieczeń społecznych (emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu) i/ lub ubezpieczeniu zdrowotnemu.
- Umorzenie - Zmniejszenie wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych na skutek ich zużycia.
- Waloryzacja emerytur i rent - Podwyższanie w celu zachowania co najmniej ich realnej wartości w odniesieniu do wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych.
- Warrant - Rodzaj instrumentu finansowego, którego cena jest zależna od ceny instrumentu bazowego. Warrant daje posiadaczowi prawo do zakupu lub sprzedaży określonego instrumentu bazowego w określonej liczbie, po ustalonej cenie, w konkretnym ustalonym terminie.
- Weksel - Papier wartościowy, który zawiera bezwarunkowe zobowiązanie wystawcy do zapłaty określonej osobie, w ustalonym terminie i miejscu, sumy pieniężnej, na którą został wystawiony.
- Wiek emerytalny - Określony ustawowo wiek, w którym możliwe (lecz nie konieczne) jest przejście na emeryturę. Obecnie obowiązujące normy to 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn.
- WIG (Warszawski Indeks Giełdowy) - Jeden z indeksów WGPW, typu dochodowego , obejmujący akcje spółek notowanych na rynku podstawowym.
- WIG20 - Jeden z indeksów WGPW obejmujący akcje 20 spółek rynku podstawowego o największej kapitalizacji i najwyższych obrotach giełdowych.
- WIRR - Jeden z indeksów WGPW, typu dochodowego, obejmujący akcje, których łączna wartość rynkowa wynosi 1% kapitalizacji giełdowej.
- Wskaźnik kapitałowy - Określa udział kapitału własnego w majątku firmy. Im większa wartość wskaźnika tym lepiej, ponieważ kapitał własny stanowi źródło samofinansowania. Wysoka wartość tego wskaźnika wskazuje na wysoki stopień zabezpieczenia ryzyka.
- Wynik finansowy - Wyrażony w jednostce pieniężnej wynik osiągnięty przez jednostkę, jako rezultat prowadzenia działalności. Liczony jako różnica pomiędzy przychodami i kosztami.
- Wypłata transferowa - Przeniesienie środków znajdujących się w jednym funduszu do drugiego w wyniku rezygnacji ubezpieczonego, fuzji lub upadku.
- Zakład Emerytalny (ZE) - Spółka akcyjna, której zadaniem ma być wypłacanie członkom OFE emerytur. ZE mają powstać na rok przed przejściem na emeryturę najstarszych członków funduszy, czyli przed 2009 r.
- ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) - Państwowa jednostka organizacyjna wyposażona w osobowość prawną. ZUS ustala obowiązek ubezpieczenia społecznego, przyznaje uprawnienia do świadczeń oraz określa zasady ich wypłacania, pobiera składki na ubezpieczenia społeczne, prowadzi rozliczenia z zakładami pracy i innymi jednostkami z tytułu wypłacanych przez nie świadczeń podlegających finansowaniu przez ZUS, kontroluje wykonywanie przez zakłady pracy obowiązków w zakresie ubezpieczenia społecznego.
